Another journalist trial in Erdoğan’s Turkey

This article first appeared in December 2017 on Turkey Uncensored, a part of the  Index on Cenorship website

Zaman journalists remain in prison after second hearing

12 Dec 2017

Thirty-one people, mostly Zaman journalists, appeared before a judge for the second time on 8 December on charges of aiding Turkey’s failed coup attempt of 15 July 2016 in a session held in the courtroom on the territory of the Silivri Prison Complex, which is currently home to some 150 journalists.

Most of the suspects were marking their 500th day in prison on the day of the trial. The world didn’t seem to care.

The crowds that attended the Cumhuiyet trial weren’t there. Only suspects’s families, several international observers and reporters from just two agencies and a local journalism organisation followed the hearing, which went on until after midnight. Among the defendendts were famous columnists as Şahin Alpay and Ali Bulaç.

Article 19’s representative posted a picture of the lonely courthouse with a tweet: “At the courtroom for #zaman trial, including several journalists and famous columnist Sahin Alpay. Apart from relatives of defendants there is hardly anyone here #journalism is not a crime.”

Zaman was the flagship newspaper of the Fethullah Gülen network, which has been declared public enemy number one since the attempted coup. Turkey claims that the Gülen network — with which the government had fallen out in 2012 — was behind the coup attempt. But foes of the government love to hate the Gülen movement, and maybe rightly so. At the peak of their power, prosecutors affiliated with the Gülen network conducted investigations into writers, secularist military officers and others, accusing them of plotting a coup against the then prime minister, Recep Tayyip Erdoğan, and the ruling Justice and Development Party (AKP). Many, including journalist Ahmet Şık, were jailed for months, some even years, on what today are known to be mostly false charges.

The suspects, who already submitted their full defense statements in the first hearing in September, were allowed to speak in the second hearing. As is the case in most of Turkey’s politically motivated trials, the sense of a combination of personal tragedy and Turkey’s own traumas over the past decade — starting with growing polarisation, which some say lies in the heart of Turkish President Erdoğan’s successive election victories; unnamed regime change; a bloody coup attempt was almost palpable in suspect testimonies. Some were fearful, some resentful, some apologetic. Many said they regretted having written at Zaman, while few said they were proud.

Former Zaman writer Ahmet Turan Alkan’s defense statement was unapologetic. He spoke clearly, distinctly and with purpose. Looking at the judges, he said:”You can’t take 500 days stolen from the life of a person lightly. For this reason, I ask of you to forgive me, I am a little bit angry, I am enraged.”

Alkan stressed the violations of due diligence, which have also been pointed out by international observers, “You are more aware of this fact than I am: This case is the result of a vengeful ambition, of political grudge. The accusations against me are mind bogglingly severe , while the evidence department is empty.”

He continued: “Is it that easy in this Republic of Turkey, which is governed by rule of law, to steal 500 days of the life of a person on such light and facetious accusations? I will answer: Yes. Is it that cheap playing with my life, honor and professional reputation? The answer is yes. “

The former Zaman writers also chastised some of the other defendants, who in their statements said their affiliation with Zaman had been a mere result of the circumstances. “I wrote at Zaman for 20 years. I am a Zaman columnist. I wrote what I believed in. I have no political commitments to anyone, neither to Recep Tayyip Erdoğan or Fethullah Gülen, and I am proud of this. This will be the most meaningful legacy I will be leaving to my grandchildren and children. Because I don’t know if I will walk out of prison alive.”

He said he was angry at the state. “I was a nationalist in my youth, I wish that God will forgive me.” The journalist also had a message for the judges: “The government until today has never owned up to any of its mistakes. It’s always been bureaucrats who have had to pay the price.”

“I don’t expect to see compassion or justice from you. I just need you to put concrete laws to work,” he said, and finally completed his statement:“There are such courts that it is better to be the defendant in them than the judge.”

In stark contrast, former Zaman columnist and liberal academic İhsan Dağı — who was released pending trial earlier in the investigation and therefore testified via court-conferencing from Ankara, where he lives — was regretful. He said he agreed with the indictment, that the Gülen network was a terrorist organization and Zaman had become a mouthpiece for it. “I am accused because I wrote for the Zaman newspaper. I left the newspaper the moment when I understood that it had turned into a mouthpiece for FETÖ propaganda,” he said, which made him the only defendant to use the acronym used for the Gülen network by Turkish authorities. He said “FETÖ” was a “post-modern terrorist organisation,” hiding behind a legitimate face and using not its own weapons, but those of the state.

Other writers and columnists

Former Zaman columnist Lale Kemal, who was also let go after spending three months in prison, also testified via the court’s video conferencing system. She likened her ordeal to Kafka’s The Trial. She said: “There are three short paragraphs about me in the indictment. There is not a single piece of evidence against me.”

She said she was known professionally for her opposition to all military interventions, against that as a defense reporter, this has made her life difficult as she was not well liked by military officers.

“I think my being tried here has something to do with that hostility [some generals have felt towards me].”

She said she worked from home, and visited the Zaman building in Ankara maybe once or twice. “The claim that I am part of a hierarchical structure is out of reason.”

“How can I know about an organisation where the senior administration of intelligence organisations failed to monitor and prevent?”, she asked.

Lawyer Cengiz: Indicted for acting as lawyer for Zaman

Lawyer Orhan Kemal Cengiz, whose name is named only mentioned once in the indictment — on a page which lists the names of the suspects —  said he was included in the investigation after filing an application with the constitutional court against the government’s appointing trustees to Zaman. Saying that throughout his career he had defended people of all creeds, Cengiz said his inclusion in the indictment was a blatant attack on the right to defense. He asked for his acquittal.

Şahin Alpay: “I was mistaken”

Columnist Şahin Alpay, who is 73 and who has complained of poor health,  said he had been imprisoned for more than 16 months. Alpay said he was accused on the basis of seven articles published in the Zaman daily three or four years ago.

Alpay said the articles showed his commitment to parliamentary democracy and the rule of law, saying they were evidence in his favor, not against. “Everyone knows that I defend exclusion of violence from politics as a fundamental principle.“

“I sent in my articles via email and I never worked as an editor or executive at the newspaper. If there had been a judicial ruling about the Gülen network being a criminal organisation, I wouldn’t have written for Zaman for another day. If it had ever occurred to me that the members of this movement will one day participate in a coup attempt, I would have never written for Zaman,” he said.

“I was mistaken because I failed to see the dark and secret face of the Gülen movement, to that, I’ll admit. I am not a terrorist. I have always been against violence and terrorism all my life.”

He also said he was not an enemy of the government, but had merely criticized its policies after 2011.

No evidence against suspects

Many suspects in the trial — journalists and financial or advertising staff alike — said they weren’t sure what the indictment accuses them of. Mustafa Ünal, another former columnist, said “I have been under arrest for 500 days. I don’t know why I am under arrest. I am not a terrorist. I have written thousands of articles. I haven’t uttered a single word in favor of a coup. I am not a member of a terrorist organisation. If you claim the contrary, you should prove it.”

Columnist Ali Bulaç said: “That I wrote for Zaman is shown as an element of crime, there is no other evidence.”

Another Mümtazer Türköne,  “Many people here don’t have any idea what they are accused of. The articles presented here can only be presented in my favor as each of them contained arguments against coups and for democracy.”

Both Bulaç and Türköne had been with Zaman for a very long time and both are well known writers.

İbrahim Karayeğen,  a former editor said, “I don’t know what I am accused of. I can only make guesses. I worked as a night shift editor at Zaman for 12 years. I wasn’t an executive, I had no say on editorial policy. I understand that it is journalism on trial here. Journalism is not a crime,” he said.

Mehmet Özdemir: “I have been a journalist for 20 years. I haven’t done anything else. There is no evidence against me in the indictment, and nor can there be any. Because there is no crime.”

Defendants Şeref Yıldız, Onur Kutlu, İsmail Küçük and Hüseyin Belli, who were imprisoned for accepting old vehicles in return for premium payments owed by Zaman, also asked for their acquittal. Kutlu, Küçük and Belli were released in the court’s interim ruling.

The next hearing will be heard on 5 April 2018.

Academic freedom under assault in Turkey’s courts

This article was originally published in December 2017 on the website of Index on Censorship and used a different headline.
Protesters mark the opening of trials against Turkish academics.
Protesters mark the opening of trials against Turkish academics.

A group of court reporters scurried along the halls of Istanbul’s massive Çağlayan Courthouse on the morning of 7 December, taking pictures of the tables showing the trial schedules of several high criminal courts to share them with other reporters make sure that none of the sessions of the day go unreported. There were too many trials, but too few reporters interested.

The journalists — all from the dwindling critical media of Turkey — were there to cover the trials of dozens of academics who will be tried by İstanbul’s 33rd, 34rth and 35th High Criminal Courts in the coming weeks and months. The academics are accused of having disseminated “propaganda on behalf of a terror organization,” when, in 2016 January,  they signed a petition calling on the Turkish government to put an end to security forces’ operations in the predominantly Kurdish southeast of the country, where many alleged human rights violations  — including deaths of civilians — took place under curfews declared in the region.

So far 148 people have been formally indicted, but a total of 1,128 academics signed the document, called the “Peace Petition” by its supporters. Nearly 500 of the “academics for peace” were expelled from university jobs with cabinet decrees issued under Turkey’s state of emergency declared after the failed coup attempt of July 2016. Nobody knows the exact number of those who left the country, to flee not the investigations against them and legal troubles as much, but the ever stifling and increasingly darker academic climate.

Only four academics — who were imprisoned between March and April 2016 for reading out the petition publicly– have so far been tried. The trials into the rest of the academics began on 6 December, with 10 academics appearing before a judge. One of them, Osman Olcay Kural, an academic from the Galatasaray University, has no regrets. “I am very glad that we signed that petition. I am thinking that we should have done it before,” he said, adding: “I will take this one step further. I don’t think anybody on that list regrets having signed the petition. If there are any, it has to be out of fear. They were frightened badly.”

And he is right. Some academics — although only a few — announced taking their signatures back after universities started investigating them back in early 2016. “And that, I respect,” Kural says. “People have children to take care of and bills to pay. It is the circumstances that have put them in this situation I regret.”

As the first academic to go on trial, Kural might have also inadvertently set the tone for the rest of the academic trials. The court hearing his trial rejected a request from Kural’s lawyer to try his client under Turkish Penal Code Article 301 — “denigrating Turkishness, the Republic and State agencies and organs,” which was the main accusation in the trial of the four academics who were tried earlier. The trial was adjourned until 12 April next year.

What about the others?

If there were 1,128 people who signed the petition, and if most of them are possibly all of them were investigated, then why have only 148 cases have been opened so far?

“Because the prosecutors chose to try them one by one. The text they are using in the indictments is the same; a single case could have been launched,” says Veysel Ok, a lawyer, who currently represents dozens of journalists and several of the peace academics. He, understandably, expects that number to go up in the coming days.

Attorney Ok says the “terror propaganda” and “denigrating Turkish state organs” accusations are vastly different in nature because a 301 conviction is better as it is not a terror crime. How can it be possible for a prosecutor to consider one in place of the other? “There is absolutely no legal explanation for this,” he says. “There is no incitement to terrorism or violence in that petition. For terror propaganda, such incitement is a requirement. To the contrary, the academics’ text wishes for peace. There is absolutely no legal basis for that accusation.”

Productivity in difficult times

“They are trying to make up a crime out of the petition,” agrees Emre Tansu Keten, a peace academic who was expelled from his position as a research assistant at Marmara University with a cabinet decree in February 2017. “This petition doesn’t fit either terror propaganda or 301.”

Keten, like the rest of the signers of the petition, will soon be on trial. However, like Kunal, he is unfazed by the government’s reaction. “As a political individual, I can’t say I was really shocked or that I went through an emotional breakdown when I was expelled,” he laughs.

Out of his university job, he keeps busy, “I work at a publisher as an editor, I am continuing on with my academic studies. I do a lot for [Turkish education professionals’ union] Eğitim-Sen, there is much to be done there.”

For many “peace academics” — and others under pressure in Turkey, such as journalists or rights activists — the unusually difficult times the country is going through need not put life on hold. So much has happened over the past few years: alliances forged by the government that were never expected to be broken have shattered; ministers have been listed as defendants in foreign courts; hundreds of civil servants, judiciary members, soldiers, police officers have been expelled or jailed; scores of President Erdoğan loyalists have fallen from grace and heads of mayors from the government party have rolled (of course, figuratively speaking, at least for now) over the upsetting results of a referendum that the government actually won. Yet, none of this has stopped the core of opposition in Turkey and people like Keten — who is also busy these days working on the final chapters of his doctoral thesis —  have continued their prolific work.

When the tide turns, something good might even come out all of this.

“There has been a search for an alternative academia for more than a decade in Turkey,” Keten says. “We, the academics of solidarity, are teaching alternative classes in Ankara, İzmir and Eskişehir. There are other journals and serious publishing houses where we can write and be published.”

“To a certain extent, these policies of intimidation have worked,” he added. “Many [who signed the] peace petitions have left the country, but there is also a group which has, over the past two years, created a foundation for a struggle. There are those who have stayed, and who are working to change things. And that, gives, hope.”

Reporters photographed lists of upcoming hearings to ensure.


Floransa’da gazetecilik yaz okulu /Summer school for journalists in Florence


Summer School for Journalists and Media Practitioners


5-9 June 2017 – FLORENCE, ITALY


The Summer School is organised by the Centre for Media Pluralism and Media Freedom (CMPF) at the Robert Schuman Centre for Advanced Studies of the European University Institute (EUI).

The EUI is a renowned international institution, hosting a community of more than 1000 academics and policy-makers from over 60 countries. It is located on picturesque hills above Florence.

Building on its successful experience of previous years, this year’s Summer School will offer the opportunity to around 25 journalists and media practitioners to learn about the latest policy, market and professional trends in the area as well as to share their experiences, ideas and points of view. The Summer School programme is structured around keynote presentations by distinguished experts and follow-up interactive sessions.

Topics include:

  • Freedom of Expression, Pluralism and the Changing Media: Legal Perspectives
  • Media Economy, Journalism and Pluralism
  • Fake News and Media Literacy
  • Practice Day: Fact-checking tools, services and initiatives; Social media verification; Data journalism
  • Self-regulation and Ethics


The Summer School is open to early and mid-career journalists and other stakeholders in the news industry. We aim to have participants from a variety of countries and backgrounds but scholarships will be available only to the nationals or residents from EU Member Statesaccession and neighboring countries. The selection of participants will be made by the CMPF based on the information provided in the application form.


Academics affiliated to CMPF and renowned experts and journalists.  Names of speakers will be added to the webpage on a rolling basis over the coming weeks. You can find the last year’s programme here.


Fee: €1000. The fees include: 5 nights’ hotel accommodation, all tuition, all course materials, access to the EUI library, Wi-Fi access at the EUI, social activities, lunches and coffee breaks on lecture days.

We offer twenty (20) scholarships that cover the following: travel expenses (up to 400 EUR), accommodation for 5 nights, tuition fees, all course materials, access to the EUI library, Wi-Fi access at the EUI, social activities, lunches and coffee breaks on lecture days. The scholarships are available for outstanding candidates from EU Member States and neighboring countries by application only. Please note that unsuccessful applicants for these places will not be considered for a fee-paying place at the School. Scholarships are not intended for participants who can be funded by their own institutions.

Please note, CMPF cannot assist the selected participants with the Visa application process or expenses for travel documents.


Shared knowledge of common European journalistic professional rights and rules; up-to-date overview of the legal principles governing content online; strategies for the development of new business models in journalism; analysis of the state of play of pluralism and freedom in the digital media environment; interactive session proceedings; networking among participants and among participants and speakers.

A Certificate will be awarded to each participant who has successfully completed the training course.


We will consider only applications received through the online application system, and it has to contain your CV (maximum 2 pages) and motivation letter (maximum 1 page). If you wish to be considered for a scholarship you also have to submit a two pages article on if/how social media shape elections in your country.


Deadline extended:  18 April

Selected candidates will be contacted starting from 2 May  2017


The working language of the Summer School is English

Turkey: Stop Worrying and Just Learn to Love ISIS

E. BARIS ALTINTAS — From International Boulevard
Photo taken from International Boulevard, which originally published this piece.
Photo taken from International Boulevard, which originally published this piece.

Thirty-nine people were massacred for celebrating the New Year at a nightclub in Istanbul in an attack which has since claimed by the Islamic State (ISIS). In response, the Turkish government imprisoned a secular fashion designer — after allowing airport workers to beat him first- for expressing his emotional distress over the shooting in a video.

That the Islamic State would eventually turn its sights on Turkey seemed predictable to many. “If a democratically-elected dictator wants to act as a conduit in a neighbour’s civil war, what does he expect but massacres in his own major cities?”, Robert Fisk recently asked in the Independent. The Justice and Development Party (AKP) government has not only been lenient towards ISIS activities inside Turkey, but it also allegedly sent weapons to jihadi groups in Syria, not excluding the Islamic State. The country has also chosen to bomb Kurds, who are fighting ISIS in Syria.

Toll of terror

1796 people have died between June 7, 2015 and Dec. 13, 2016 according to statistics shared by the Nationalist Movement Party (MHP) in terrorist attacks. At least eight of the attacks in Turkey that have taken place since 2015 were perpetrated by ISIS. All of them have targeted minority groups — such as Kurds and Alevis –, foreigners or secular segments. In operations carried out in Syria against the group by the Turkish military, 45 soldiers have been killed; a figure that does not include two soldiers who were shown being burned to death in an unverified video released by ISIS.

Yet, the government and its propaganda-machine seem to be confused about what to make of the threat. Government loyalists on Twitter, who are allegedly paid out of state funds—they’ve been nicknamed AK Trolls – very nearly applauded the massacre, which had followed a week of sermons and other exhortations condemning celebrations of the New Year by the country’s powerful Directorate General for Religious Affairs and government representatives. Polarization has always paid off well for the country’s strongman leader Recep Tayyip Erdoğan, and violence is no reason to give up such a valuable treasure for a man who recently survived a coup attempt.

Although the Turkish government now seems to be changing course in its initially anti-Assad and Sunni-oriented foreign policy, its timidity in speaking against ISIS still remains in place. In fact, government members as well as AKP deputies have, on many occasions, expressed sympathy with ISIS in the past. Earlier, Turkish Prime Minister Ahmet Davutoğlu, the main ideologue behind the AKP government’s initial Syrian policy — who’s since been sacked by the country’s President Recep Tayyip Erdoğan — in 2014 said of ISIS, “This structure that we call ISIS might be viewed as a radical, terror structure. But there are Turks, Arabs and Kurds among those who join [IS]. The structure [in Iraq], previous grievances and anger have produced a widespread reaction across a large range.” AKP deputy Orhan Miroğlu once stated in televised remarks that “ISIS is not a terrorist organization.”

Let them go

The Turkish Ministry of Interior Affairs recently announced that 1313 people were arrested in 2016 over suspected ISIS links. This number also includes individuals who are no longer in prison; and therefore highly misleading.  According to academic Efe Kerem Sözeri, who examined the figures cited in responses given by the Justice Ministry to parliamentary queries on ISIS, there were only 121 ISIS suspects under arrest pending trial and two others who were convicted on terror charges in August 2015. One year later, as of July 2016, there were 513 ISIS suspects in prison while the number of ISIS suspects serving a sentence was seven. According to Sözeri, half of those currently in prison are foreign nationals, and most of the seven suspects have been convicted on theft charges.

Blame the opposition, or worse

Although the Turkish judiciary seems to be extremely lenient towards ISIS militants, the situation is markedly different in its treatment of civil society, independent journalism and individual freedoms. Currently, 146 journalists and media workers are in prison. In March 2016, there were 1845 ongoing investigations on charges of “insulting the president of the Republic of Turkey.” Although there are no current numbers, dozens are believed to have been arrested on presidential insult charges.

In other words, ISIS seems to be tolerated for now as it has so far attacked mostly Kurds, Alevis and in New Year’s, secular segments. However, the AKP, hoping to mobilize its own voter base, which has a segment sympathetic to ISIS’ ideology, will unlikely be free from ISIS violence forever. For one, there is history. Sezin Öney, a columnist, in a piece about the recent history of Bangladesh warned: “[Religious fundamentalist] attacks in Bangladesh first started only by targeting segments considered “marginal,” and today, anyone who’s not a member or supporter of these organizations, including those in power, have become a target.

There are believed to be more than 2000 militants from Turkey among ISIS’ ranks. It is well known that ISIS has active recruitment centers in Turkey, including the Turkish capital. The group can even freely sell merchandise in Istanbul and has held mass prayers in the city. Turkish police, known for its harsh response to anti-government protests, hasn’t detained a single person in pro-ISIS events.

Theologian and writer İhsan Eliaçık in a recent interview said of the Reina attack: “The provocations [against celebrating the new year]prior to the [attack], and that an entertainment venue was chosen on new year’s eve, serve to give the message that ‘Turkey is no longer the old Turkey; the religious segment will bring all others to their knees.’ Now the massacre is being investigated in terms of ISIS links, but questions also need to be asked about those who spread the propaganda that ‘celebrating the new year is blasphemy’.”

These and similar statements from the secular segments of Turkey aren’t only fact-based analyses proven by political history, but they are also a desperate attempt at self-protection. The government’s attitude indicates that it doesn’t care about its secular, Kurdish or Alevi citizens dying. At least, that is the general feeling among the opposition in Turkey — which is half the country. Beyond the grimness of living in such turbulent times for millions of people; there is the certainty that the AKP will eventually come to regret its policies.

Baris Altintas

This article was published on 09 Jan 2017 on International Boulevard. 

Nizamettin Bağcı: Buzdolabındaki çocuğu görmedin mi?

Screen Shot 2017-04-06 at 16.06.02.png

Evin Barış Altıntaş
(Bu yazı ilk olarak’da yayınlanmıştır.)


Nizamettin Bağcı 1959’da Muş’un Bulanık ilçesinin Çaygeldi (Alibonciya) Köyü’nde 11 kardeşin en büyüğü olarak dünyaya geldi.

Barış Mitinginde aramızdan ayrılmasından bir yıl sonra, ailesi hayatlarında ilk defa gördükleri bana, dışarıdan gelen bir yabancıya, tek katlı evlerinin geniş salonunda hep birlikte oturup anlattılar babalarının hikâyesini:

Nizamettin Bağcı’nın çocukluğu 12 Eylül’ün getirdiği kargaşa ve baskılar sonrasında nüfusu iyice cılızlaşan Çaygeldi’nin uçsuz bucaksız düzlüklerinde koşarak geçti. İlkokulu da burada bitirdi. Yirmi yaşlarında köylüsü Yadigar Hanım’la evlendi. Beş çocuğundan üçü, Ersin, Ergin ve Heybet burada doğdu.

12 Eylül’den sonra başlayan zorunlu göç dalgasıyla Bağcı ailesi de yerini yurdunu terk etmek zorunda kaldı.

İlk gençlik yıllarından beri “yurtsever” biriydi. Genç yaşlarında dahi siyasi farkındalığı yüksekti. Onlarca yıldır süren baskı, vahşet ve kıyımların ileride artacağını öngörüyordu. Abisi Nevzat Bağcı ve kayınbiraderi Dilaver Çayın’ın hatırladığı gibi, daha 1980 öncesinde aileyi uyarır, “Mutlaka bizim Batıya taşınmamız lazım” derdi.

Çaygeldi’nin bir çok sakini gibi onlar da memleketlerinde fazla kalamadı. 1986’da Manisa’ya geldiler. Manisa’nın çeşitli yerlerinde yaşadıktan sonra Saruhanlı İlçesi’nin Mütevelli Kasabası’na yerleştiler. Kızları Gurbet ve oğulları Özgür burada doğdu. Muş’tayken hayvancılıkla uğraşan Nizamettin Bağcı, Manisa’da bir süre her işi yaptı. En sonunda hayatının sonuna dek yapacağı inşaat işine başladı.

Yurtseverlik duygularının topluma katkı sunması gerektiğine inanırdı. Aktif olarak siyasette çalışmaya başladı. Doksanların başında, Kürt siyasetinin yasallaşması döneminde HEP’in kurucuları arasındaydı. Partinin bütün kademelerinde yer aldı. Birkaç defa gözaltına alındıysa da cezaevinde hiç yatmadı.

Kendini Kürt siyasetine bu kadar adamış olan Nizamettin Bağcı farklı kimliklere ve kültürlere karşı hoşgörüsüz, yobaz bir milliyetçi değildi. Kayın biraderi Dilaver Bey’in deyişiyle, “Milliyetçiliği vardı ama ırkçı değildi. Türkmüş Kürtmüş, öyle şeyleri yoktu.” Oğlu Ersin’in ifadesiyle, “Kendi hâlindeydi, yapıcı bir insandı. Bozucu bir yanı yoktu.”

Pek dostâne olmayan bir deniz

Sonu gelmeyecekmiş gibi görünen pamuk, mısır tarlaları ve üzüm bağlarının arasında yer alan Mütevelli, Cumhuriyetin ilk yıllarında çoğunluğu Balkanlardan gelen göçmenlerden ve biraz da yurtiçinden, Kürt illerinden göç alarak hızla gelişmiş bir kasaba.

Ailenin anlattığı tarihe göre, Nizamettin Bağcı gelinceye kadar kasabadaki Kürtler kendilerini belli etmemeye çalışırdı. Aile kasabaya ilk yerleştiğinde küçük bir kahvehane işletmeye başladı. “Sabah jandarmayla açıp, jandarmayla kapatırdı,” diye hatırlıyor Ersin. Dilaver Bey ekliyor: “Nizamettin’in buraya gelmesiyle başladı Kürtler burada aktif olmaya. Daha önce kimse Kürtçe bile konuşmazdı. Burada böyle onun gibi bir organizatörlük yapacak kimse yok. Yokluğuyla her şey yok oldu. Birçok insan onun varlığıyla mücadeleye dâhil olmuştu.”

Ege’nin Kürtlere çok da sıcak davranmayan bu göçmen kasabasında Nizamettin Bağcı iki yanıyla tanınırdı: güçlü bir adalet duygusu vardı ve barışı sağlamakta ustaydı. Mütevelli’de arazi veya toprak kavgası olarak başlayan ama sonunda Türk-Kürt ihtilafına dönüşen anlaşmazlıklar pek nadir olaylar değildi. Bu tür tartışmaların sonlandırılmasında genellikle Nizamettin Bağcı arabulucu olurdu. Mütevelli’nin dışında, çevre köylerde kız kaçırma, kan davası, toprak kavgası gibi bir olay olduğunda da gene onu çağırılırlardı. “Yapıcı, barışçıl bir insandı,” oğlu Ersin Bağcı’nın ifadesiyle.

Kavgaları sonlandıran, Mütevelli’deki ürkek Kürtleri dönüştüren Nizamettin Bağcı, anlaşılabileceği gibi kendinden emin biriydi. Çok yüksek sesle konuşurdu örneğin, evin dışından geçerken bile sesini duyardınız. Kardeşi Nevzat Bağcı anlatıyor: “Bazen telefonda o kadar bağırırdı ki, telefonu kapat istersen Nizamettin, boşa yazmasın, ben senin sesini zaten buradan duyuyorum derdim.”

Tüm bir ailenin babası

Kültürünü, terk ettiği topraklarını ve anadilini seven, adalet duygusu yüksek ve çalışkan bir inşaat ustası olmasının ötesinde Nizamettin Bağcı bir babaydı.

Çocuklarına göre “tatlı-sert” bir yanı vardı. Kızı Gurbet, babasını anlatırken “Sevdiğini belli etmezdi” diyor yeşil gözleriyle gülümseyerek.

Hem de yalnızca çocuklarının değil, kardeşlerinin, amcaoğullarının, gelinlerinin, Yadigar Hanım’ın kardeşlerinin de babasıydı. Nizamettin Bağcı gibi yüksek sesle ve kararlı konuşan kardeşi Nevzat Bağcı abisinin yerini anlatırken “Abimiz ikinci babamızdı” diyor. Babaları hakkında anlatılanlara genelde yorumlar yapan bu kalabalık ailenin tüm fertleri, hiçbir ekleme yapmadan amcalarını onaylıyor.

Çocuklarının okumasını isterdi ama baskı kurmazdı. “Okumamızı, saygın bir yere varmamızı isterdi. Önüne bir yol koyardı, kendin karar verirdin. İllâ da okuyup şöyle böyle olacaksın diye bir dayatması yoktu,” diyor oğlu Ersin Bağcı.

“Gelinlerini, yeğenlerini de kendi çocuğu gibi görürdü,” diye ekliyor Dilaver Bey. Nizamettin Bağcı’nın küçük oğlu Özgür’ün gelini Şehriban “Evet, öyleydi” diyerek onaylıyor.

Adalet duygusu ve arabuluculuğu ile yerleştirdiği itibarı, babacanlığıyla birleşmişti. Herkes “Nizamettin Bağcı” deyince iki kere düşünürdü; başınız belaya girdiğinde onun oğlu olduğunu söylemeniz saniyeler içinde konunun kapanmasını sağlayabilirdi. Okulda kavgaya karışınca, komşunun köpeğini taşladığınızda, türlü haylazlık yaptığınızda sizden “Senin baban kim evladım” diye hesap soran bir yetişkine, “Kürt Nizamettin” dediğinizde, mesele çoğunlukla orada noktalanırdı. Bu, Nizamettin Bey’in yeğenlerinin de sık sık başvurduğu bir yöntemdi.

Bir de ihtiyacı olanı asla geri çevirmezdi. Gerek demografik yapısı, gerek zorlu maişet koşulları yüzünden Mütevelli’de Doğu ve Güneydoğu’dan yeni göç etmiş insanlara pek yardım eden çıkmazdı. Maddi desteğe veya işe ihtiyacı olanlara bir tek Nizamettin Bağcı el uzatırdı. “Kürt olsun Türk olsun, ayırt etmezdi. Gidip köy kahvesinde yabancı köylüye ‘nasıl bir insandı’ diye sorduğunda da bu cevabı alırsın,” diyor Nevzat Bağcı.

Nizamettin Bağcı uyumlu biriydi. “Hiç yemek seçmezdi, her şeyi yerdi” diyor onu anlatırken eşi Yadigar Hanım. Çok nadir anlaşmazlıkları olsa da, bunlar çoğunlukla Yadigar Hanım’ın onaylamadığı birine yardım etmek istemesinden kaynaklanırdı. Başının dertte olduğunu gördüğü yabancıları, daha adını bile bilmediği garipleri kendi ailesine yaptığı gibi korumak kollamak isteyen bu adam, kimseyi geri çevirmek istemezdi çünkü.

Neden Ankara’ya gitti?

Nizamettin Bağcı’nın ölümünden bir yıl sonra, Barış Mitingi öncesinin ve o gün gerçekleşen kıyımın anıları Bağcı ailesinin zihninde hâlâ taze. Mitinge gitmesine neden karşı olduğunu hatırlıyor eşi: “Akşam Ankara’ya gideceğim, dedi. ‘Bu sefer gitme’ dedim, hastaydım. Eve geldi, yemek yedi, namaz kıldı.” Mitinglere, Newrozlara genellikle eşiyle giden Yadigar Hanım hasta olduğu için evde kalacak, Ankara’ya gitmeyecekti. Kocasının gitmesini de istememişti. “’Neden gidiyorsun’ diye sordum. ‘Ne için gideyim, barış için gidiyorum.’ dedi. Sonra bana baktı, sordu: ‘Buzdolabındaki çocuğu görmedin mi?’” Nizamettin Bağcı, Barış Mitinginden yaklaşık bir ay önce Şırnak’ın Cizre ilçesinde güvenlik güçlerince yapılan operasyonlarda öldürülen on üç yaşındaki Cemile Çağırga’dan bahsediyordu. Abluka altındaki mahalleye ambulans giremediği için, annesi Cemile’nin bedeninin evin dondurucusunda saklamak zorunda kalmıştı.

Ölümünün üzerinden bir yıl geçtikten sonra, ömrü sevdiklerine devletten gelebilecek tehlikeleri kestirmeye çalışmakla ve önlem almakla geçmiş olan Nizamettin Bağcı’nın öleceğini belki de önceden hissettiğini düşünüyor ailesi.

“Perşembe günü aradı beni,” dedi Ersin, mitingin iki gün öncesinden bahsederek. “Sen gel, iki metre fayans var. Beni kurtar. Gümürceli’de amcakızları var, çocukları onlara bırakım. Gittiğimde üstü başı boya sıva içinde. Böyle kıyafetlerinden hiç utanmazdı. Ben böyle deyince kızdı. ‘Al eşşoğuleşşek al, kendin yap. Benim iki günüm kaldı zaten’ dedi”. Daha sonra konuştuklarında, Yadigar Hanım’a da benzeri sözler söylediğini öğrenen Ersin, o zaman babasının belki inşaatı bırakma planları yaptığını düşünmüştü.

Barış Mitingi’nden on sekiz gün önce kendi babasını kaybeden Nizamettin Bağcı, Ankara’ya gitmeden önce hasta yakınlarını ziyarete gitmişti. “Herkesi gezmiş. Sanki bir vedalaşma..” diye hatırlıyor Yadigar Bağcı.

Emin Aydemir ve Resul Yanar

Yokluğuyla koca bir aileyi yetim bırakan ve belki de müphem bir şekilde öleceğini önceden sezen Nizamettin Bağcı, Ankara’ya gittiğinde yalnız değildi. Gene Saruhanlı’dan, Mütevelli’den fazlaca uzak olmayan Azimli Köyü’nden kitapları çok seven ve belki de onun gibi ölümünü önceden hissetmiş olan Emin Aydemir ve genç görünümü ve tasasız mizacıyla çocuklarının ve evinin neşesi olan Resul Yanar’la birlikte gitmişti.

Telefonda onlara ulaşamayan aileleri, belki de katliamın tüm kurbanlarından önce öğrendi onların kaderini. Zira patlamadan sonra medyaya düşen ve bulanıklaştırılmamış ilk fotoğrafta görünen yan yana üç beden, onların bedenleriydi. Gurbette birlikte yaşamış, cenazelerde ve zorlukta birlikte ağlamış, düğünlerde ve rahatta birlikte gülmüş, aynı yerde aynı zamanda düşmüşlerdi.

Üçünün cenazesinde de güvenlik güçleri zorluk çıkardı. Mütevelli’de defnedildikten birkaç gün sonra polis, Nizamettin Bağcı’nın Kêsk û Sor û Zêr’in örttüğü tabutunu taşıdığını fotoğraflardan tespit ettiği yirmi yedi kişiyi gözaltına aldı. Katliamdan bir yıl sonra, çoğu ailelerinin direği olan bu kişiler hâlâ demir parmaklıklar ardındaydı.

Oğlu Ersin, Nizamettin Bağcı’nın bıraktığı mirası şöyle açıklıyor: “Saruhanlı’da bizi herkes bilir, bizim burada çizgimiz belli. Hükümetin yalakalığını yapmayacağımız belli. Safımız belli. Barıştan, kardeşlikten yana tarafız.”

“Buzdolabındaki çocuğu görmedin mi?” diyerek Barış Mitingine giden Nizamettin Bağcı’nın Saruhanlı’nın Mütevelli Kasabası’ndaki evinde iklim hâlâ ve inadına barış.



God Alone Can Fix Turkey’s Schools, Apparently

Baris Altintas
07 Dec 2016
This article was originally published on Dec. 7, 2016 on International Boulevard. Here is the link: 
From International Boulevard
Turkey’s President. (Photo from International Boulevard)

Like a lot of the Turkish ruling party’s initiatives, it sounds like something ripped straight out of the Christian Coalition’s playbook: with the country’s schools in lamentable shape, Turkey’s Islamist AK Party has launched a school reform program that seems largely to consist of propping up religious schools and injecting as much religion as the constitution will allow into public schools.

Progressive segments in Turkey have been going through trying times. The Islamic-leaning government which has been in power since 2002 has been riding roughshod over the principle of rule of law, using a failed coup attempt on July 15 as an excuse to suppress critics. The intensity of the crackdown on the country’s independent media and all opposition has become unbearable. As a natural result of the grim outlook, there are numerous reports from foreign countries indicating that an increasing number of Turkish citizens seeking a better life abroad.

Yet for average people who aren’t in professions (such as journalism or writing) that makes them an open target for the government, the long-term uncertainty of the country’s future doesn’t lie in the ongoing turmoil. Rather, it is rooted in the government’s persistent attempts to bring more religion into the country’s already flailing education system.

Turkey’s education system desperately needs to be reformed. The country ranks 35th among 38 countries according to the latest OECD Education at a Glance Report. It hasn’t done well in the Programme for International Student Assessment (PISA) either. Among the 65 countries that participated in PISA in 2102, Turkey ranked 42nd in math, 45th in science and 41st in reading. However, any change introduced to the system in the past decade has appeared to have come out of an ideological agenda, rather than out of concern for improving the school system.

One example of a change introduced to the education system by the ruling Justice and Development Party (AKP) was the division of education into three levels popularly referred to  as “four plus four” in Turkey, which has effectively increased the enrollment rate in religious state schools called imam-hatips. Many regular high schools have also been turned into such schools. In the past 11 years, the number of imam-hatip students has gone up to 1.5 million from 71,000.

A more recent contentious move from the AKP government has been introducing its “project schools” scheme, announced by the Turkish Ministry of Education in 2014. With the plan, the ministry announced that it will be appointing the teachers of educational institutions designated as projects schools directly. 155 schools have been designated as ‘project schools’; about 100 of these are imam-hatip religious high schools and some are vocational schools. However, the remaining include Turkey’s highest-ranking schools, which have consistently produced the top-scorers in the country’s national university exams according to data from Turkey’s Student Selection and Placement Center ÖSYM. Both the students and staff at these schools have traditionally been placed at the end of a highly competitive admission process. Explaining its “project schools” project, the ministry said staff who have served at these schools more than eight years would be reassigned to other schools to benefit from their qualifications. In practice however,students at these schools have said the project school designation has ideological  motivations.  With the start of the school year in September, students at these schools started complaining of pious teachers or principals interfering with how they dress; banning festivals or exhibitions; or commanding them to end their friendships with members of the opposite sex. The new administrations at these schools have also welcomed visits from religious-minded groups. Most recently, an Islamist group was allowed to open a stand in Cağaoğlu Anadolu High School featuring an exhibition dedicated to praising the life of Mohammed, the prophet of Islam.

Hundreds of students from dozens of some of the country’s oldest and best schools protested the project school scheme, organizing sit-ins or turning their backs to principals. The government responded by detaining students and sending water-cannons to the schools where protests  took place. The issues remains unresolved. Four alumni associations representing Kadıköy Anadolu, Vefa, Bornova Anadolu and İstanbul Erkek High Schools have joined forces to change the project schools directive.

Outside project schools, reports of harassment of students by newly appointed teachers has been rampant. In the past years, the AKP government has introduced optional courses on the life of the Prophet, and many local education directors have publicly expressed their distaste for co-ed classrooms. Authorities have turned a blind eye to obvious violations of freedom of religion. For example, on Nov. 18, residents at a park in İstanbul’s Güngören said posters reading “pray or you will burn in hell” were put up on lamp posts in a children’s park, and that the municipality had ignored their calls for their removal. Such encouragement also has had grim consequences. In a recent example, a high school student committed suicide after the school’s principal threatened her with dismissing her from school because she was sitting on the same bench in the yard with a male classmate.

The AKP’s education policy is in keeping with President Recep Tayyip Erdoğan’s oft-repeated calls for marriage at early age and having many children. On Nov. 17, AKP deputies sponsored a bill that will allow men who have raped children go free. The bill was proposed a week after the Turkish government shut down 370 civil society organizations, which included a large number of women’s rights groups and a leading children’s rights organization.

The possibility of being detained or arrested in Turkey’s State of Emergency over sharing critical views online or even in conversation with friends, for most, is an immediate concern and it is very real. However, the government’s increasingly Islamist tone is causing many to lose hope over the long term; and what has been termed a “secular exodus” has begun. Even if rule of law is restored one day, it might be too late for the country to make up for the damage incurred by the current brain drain.

Baris Altintas

07 Dec 2016

This article was originally published on Dec. 7, 2016 on International Boulevard. Here is the link: 

Resul Yanar: Çocukla çocuk, büyükle büyük olurdu

Screen Shot 2016-11-22 at 15.07.59.png

Bu yazı 2016 yılının Kasım ayında sitesinde yayınlanmıştır. 


11 Ekim 2015 tarihli genellikle muhalif medyada basılan vesikalığında dalgalı kısa saçları, sanki olan bitene biraz şaşırmış gibi bakan koyu elâ gözleri, kalın kaşlarının üzerindeki çizgiler dışında neredeyse hiç kırışmamış yüzü, mavi-lacivert çizgili gömleğiyle gencecik, yakışıklı bir adam Resul Yanar.

Resul, Manisa’nın Saruhanlı ilçesine bağlı Azimli Mahallesi’nde yaşıyordu. Azimli, yaklaşık bin nüfuslu, neredeyse tamamını zorunlu göç mağduru Kürtlerin oluşturduğu; kötü asfaltlı dar yolu ağaççıklar, fundalar, çitlembikler, ardıçlar ve binbir ufak çalıyla çevrili, herkesin daimi gurbette olduğu bir küçük köy.

Bahçesinde Resul’ün Ziraat Bankası’ndan teşvik kredisi çekip hayvancılığa atıldığı zamandan kalma derme çatma ağılın hâlâ durduğu tek katlı mavi badanalı evin çıplak balkonunda eşi Ördek Hanım, oğlu Önder ve kızı Aslınur karşılıyor beni. Hikâyesini, Azimli’ye komşu Mütevelli Kasabasında yaşayan ve gene katliamda kaybettiğimiz Nizamettin Bağcı’nın oğlu Ersin Bağcı’dan biraz dinleyebildim. Aynı babası gibi, yirmi iki yaşından bile genç gösteren Önder, Kürtçe eklemelerle kendisine hatırlatmalar yapan annesiyle birlikte anlatıyor babasının hikâyesini:

Resul’ün İranlı Kürt isyancılarından olan dedeleri Cumhuriyetin erken yıllarında Türkiye’ye kaçtı. Aile Edirne’nin Keşan ilçesine yerleştirildiyse de, bir kısmı sonradan akrabalarının olduğu Ağrı Doğubeyazıt’a taşındı. Resul, nüfus cüzdanına göre 1974 yılında Ağrı Doğubayazıt’ta Esnemez Köyü’nde doğdu. On altı-on yedi yaşlarındayken, iş bulabilmek için Manisa’ya, Azimli’ye geldi. Resul ve Ördek Hanım’ın düğünü Manisa’da yapıldı; çocukları Ömer, Önder, Yusuf ve Aslınur da burada dünyaya geldi. Çok genç evlenmişlerdi. Resul, on yedi – on sekiz yaşlarında baba olmuştu. “Askere gittiğinde iki çocuğu vardı” diyor Önder.

Çocukluk döneminde hayvancılıkla uğraşan Resul, gurbette hayatını inşaat ustası olarak kazanıyordu. Çoğu zaman Manisa’da olamıyordu. Üstlendiği işler genellikle bazı akrabalarının hâlâ yaşadığı ve çok sevdiği Edirne Keşan’daydı. “Açıkçası büyürken babamı çok göremezdik. Altı ay giderdi mesela, evde olmazdı uzun süre” diyor Aslınur. Çocukları babalarının sevecenliğini Azimli’de yerleşik yaşadığı son altı yılda yakından görebildiklerini söylüyor.

Ailesini şaşırtmayı severdi

Her zaman neşeli, çok güler yüzlüydü. Aileye sık sık sürprizler yapan, çocuk ruhlu biriydi. “Mesela bize hiç söylemeden birden çıkıp eve gelirdi” diyor Aslınur. Hayat dolu enerjisi, vesikalık fotoğrafında görüldüğü gibi yüzüne de yansımıştı. “Çok genç gösterirdi. Babamla beni abi-kardeş sanırlardı. Bir kere Balıkesir’de bir kahvede otururken polis kimlik kontrolü yapıyordu. Beni, babamı bir de iki kişiyi daha aldılar. Hiç başımıza böyle bir şey gelmemişti, çok korkmuştuk. Benim kimliğim arabada kalmıştı. ‘Bu benim oğlum’ deyince babama inanmadılar. ‘Sen kaç yaşında evlendin?’ dediler. Kimlik numaramı verip bilgilerime baktıklarında anca inandılar.”

Önder, babasıyla birlikte çalışırdı inşaatlarda. Tıpkı gene Azimli’den Ankara katliamında ölen Emin Aydemir ve oğlu Oktay Aydemir gibi, baba-oğul ilişkisi, usta-çıraklıkla harmanlanmıştı. “Evde babaydı, inşaatta baba oğul ilişkisi yoktu.” İnşaatlarda beraber yatıp kalkar, birlikte harç karar, iskeleye tırmanıp iner, duvar örer, her yere gezmeye birlikte giderlerdi. “Gençlerle takılırdı. Bir yere gidersek ben de gencim, ben de geleceğim derdi. Birlikte denize girerdik. Topluluklara girmeyi çok severdi.”

Neşeli, eğlenceliydi Resul. “Çok doğal bir insandı” diyor Ördek Hanım; Önder Türkçeye çeviriyor. “Çok komik biriydi, her zaman bizi güldürürdü. Çocukla çocuk olurdu, büyükle büyük” diye ekliyor Aslınur.

Yemek yapmayı çok severdi Resul. “Hayatı gurbette geçtiği için aşçılığı çok iyiydi ama tarif falan bilmezdi. Öyle her şeyi içine atar, karıştırırdı,” diyor Önder. “İyi yemek yapardı ama evde yemek yapmazdı” diyor Ördek Hanım. “Anne, mutfakta senle bana hep karışırdı” diyor annesine bakıp gülümseyerek Aslınur; Ördek Hanım da gülümsüyor. Devam ediyor Aslınur: “Ben salata yaparken hep elimi keserdim. Babam gösterdi bana bıçak nasıl tutulur, soğan nasıl doğranır, domates nasıl küp küp kesilir elini kesmeden.”

Bir kere Balıkesir’de çalıştığı bir otelde patronuna yemek yapmış, yemeğin tadına bakan adam neredeyse parmaklarını yemişti. Daha sonra aynı lezzeti tekrar aramış, kendi hanımına Resul’ün yaptığı yemeği anlatmış, fakat kadıncağızın pişirdiği hiç de Resul’ünkine benzememişti. Patron Resul’ü aramış, “Senin verdiğin tat olmuyor, karım yapamıyor. Tarifini versen ne iyi olur” demişti. Resul de, “Tariflik bir şey yok, ne bulursan içine katıp pişiriyorsun işte!” diye cevap vermişti.

Yemek yemeyi de severdi Resul. En sevdiği yemek musakka, en sevdiği tatlı kalburabastıydı.

Sakin, uyumlu biriydi. “Kavga gürültüyü hiç sevmezdi rahmetli babam,” diyor Önder. “Birisi gelir örneğin, belâ arayan, kavga etmek isteyen biri. Rahmetli babam hep yumuşak konuşurdu, sonra o kişi özür dileyerek giderdi. Alttan alırdı, kimsenin kalbini kırmak istemezdi.”

Kavgalarını, tartışmalarını pek hatırlamıyor Ördek Hanım. Yalnızca bir kere, Tarım Bakanlığı hayvancılığı teşvik etmek için kapsamlı bir hibe kampanyası başlattığında, o işe girdiği için kızmıştı kocasına. Kredi çekip çok sayıda büyükbaş almışlar ama o dönemde hayvancılık hibelerinden yararlanan birçokları gibi karşılığını alamamış ve hayvanları dörtte bir fiyata satmak zorunda kalmışlardı. Karısını dinlemeyen Resul dikbaşlılık etmiş, bu işe razı olmayan Ördek Hanım sonunda haklı çıkmıştı. Bugün, o günlerden kalma bir iki süt ineği hâlâ duruyor. “Bütün gün onlarla oyalanıyorum. Onlar da olmasa ne yapardım bilmiyorum” diyor Ördek Hanım.

Tüm hayatı çalışmakla geçen Resul, siyasetle fazla ilgilenmezdi. Katliamın Manisa’dan onunla beraber alıp götürdüğü yoldaşları Nizamettin Bağcı ve gene Azimli’den Emin Aydemir’in aksine dava adamı değildi. Edirne’den sonra en sık çalıştığı il, Balıkesir’di. Gençlik zamanında Balıkesir’de çalıştığı bir otelde çevresinin etkisiyle, 2002 yılında Cem Uzan’ın kurduğu Genç Partinin gençlik kolunda başkanlık yapmıştı örneğin. “Şehitler geliyordu o zamanlar, çok üzülürdü mesela. İnşaattan başka bir yere gitmezdi. Mesela Pazar günü evde oturup ne yapacağız, hadi gidip çalışalım derdi,” diyor Önder.

Resul, Manisa’ya temelli döndükten sonra uzun süre ailesini Edirne’ye veya Balıkesir’e taşımayı ummuş ama evdeki nüfusun muhalefetiyle bundan vazgeçmiş, sonra da Azimli’deki çevrelerini terk etmemekle iyi ettiklerini düşünmüş, “En iyisi gitmedik” demişti. “İnşaatı bırakıp tavuk çiftliği açmak istiyordu,” diyor Önder, karşıki tepede tam da anlatmak istediği yeri eliyle gösterip güzelce tarif ederek. Orada Resul’ün kümes yapmak için uygun bir arsası, bu iş için detaylı planları vardı; belki gene devletten hibe alacaktı.

10 Ekim 2015

Önder katliam gününü hiç unutmuyor: “Cuma günü yola çıktı rahmetli babam. 10:04’te patlama oldu. Babam kendi halinde, geziyor dedim. Aradım, açmadı. Telefonuna bakmazdı, onu bırakır unuturdu. Önce endişelenmedim. En son aradığımda biri yüzüme kapattı. Sonra tekrar aradım, gene aynı şey. Sonra bir daha… O zaman anladım. Anneme, ‘Babam öldü’ dedim. Ağladım.”

Resul’ün abisi, İdris Yanar da patlama günü oradaydı. Patlamada bir gözünü kaybetmiş, neredeyse bir yıl hastanede kalmıştı. Biz Resul’ü konuşurken, hikâyesini Önder’den ve Ersin Bağcı’dan dinlemiş olduğum İdris Yanar geliyor kardeşinin evine. İncecik, dimdik, uzun boylu, ağırbaşlı, mesafeli bir adam. Elimi sıkıyor ama konuşmuyor hiç. Oturuyor balkonda, hiçbir şey söylemiyor. Sessizce bizi dinleyen Ersin’le konuşuyor ara sıra, alçak sesle.

Evindeki herkesin babası Nizamettin Bağcı, kitaplara ve çocuklara bayılan Emin Aydemir ve evinin neşesi, güler yüzlü ve çalışkan Resul Yanar. Ömürlerini Ege’de gurbette yan yana geçirmiş bu üç yoldaşı medyaya düşen ilk patlama resminde gene yan yana, yerde cansız gördü aileleri. “Sanki özellikle çekilmiş gibi,” diyor Ersin, fotoğraftaki bedenleri göstererek, “Bu Emin Amca, bu babam…”

Ersin ve Önder, patlamadan sonraki kargaşayı, babalarının cenazelerini alamadıklarını anlatıyorlar. Aynı Mütevelli’de olduğu gibi, Azimli’de de güvenlik güçleri hem cenazelerin sevkinde hem cenazede engel çıkardı. İlk aşamada Ankara’da klimasız bir ambulansa koymuşlardı Resul’ün naaşını. Zorla, tehditle, kavgayla klimalı bir ambulansa neden sonra almışlardı. Resul’ün zaten geciken cenazesi Azimli’ye getirilirken, köyün çevresini jandarma sarmış; Azimli halkı askerleri içeri koymamıştı.

“Hayat acımasız,” diyor Önder. “Olan gidene oluyor.”

11 Ekim’de çoğu aynı haber ajansından gelen metni kullanan yayınlarda şöyle yazdılar: Manisa Saruhanlu ilçesinden inşaat işçisi Resul Yanar evliydi ve dört çocuğu vardı. Cenazesi 11 Ekim’de Manisa’da toprağa verildi.

Resul Yanar’ın babası Cafer Yanar, “Biz barış için bağırıyoruz, çağırıyoruz. Ne diyeyim, yalvarıyoruz. Peşimizi yine bırakmıyorlar yine bırakmıyorlar. Ne yapacağız. Biz barış istiyoruz, savaş istemiyoruz. Savaştan kimse bir şey anlamaz ki. Kimsenin kârı yoktur. Barıştan, kardeşlikten güzel ne var” dedi.

Güler yüzlü Resul’ün evinde kimse öfkeli değil. Aslınur’un babasına özleminde, Önder’in ustasız kalmasında, okulu bıraktığı için takıldıkları küçük Yusuf’un babasızlığında, Ördek Hanım’ın kederinde bile öfke yok. Her şeye rağmen “barış ve kardeşliğe” inanç var. Saruhanlı’nın Hacırahmanlı Beldesi Azimli Köyü’nde Resul Yanar’ın evinde iklim hâlâ ve inadına barış.